Voor een CFD reserveert de broker bij opening doorgaans een deel van de nominale contractwaarde als initiële margin. Voor een CFD op één aandeel is de maximale openingshefboom voor Nederlandse particuliere klanten 5:1, dus minstens 20% initiële margin. Bij een fictieve blootstelling van € 10.000 is dat minimaal € 2.000. De aanbieder kan meer onderpand verlangen. Het bedrag dat op je rekening wordt gereserveerd, is geen aankoopbedrag van aandelen en evenmin een garantie dat je verlies bij € 2.000 stopt.
Winst en verlies volgen de blootstelling van € 10.000, niet de € 2.000 die als margin is gereserveerd. Als de relevante contractprijs in dit voorbeeld met 3% tegen je beweegt bij een volledige overeenkomstige blootstelling, levert dat circa € 300 verlies op vóór spreads, commissie en overige aanpassingen. Dat bedraagt 15% van de gereserveerde marge. Marge stelt dus geen bovengrens aan het verlies. Ook kun je de resterende € 8.000 niet zonder meer beschouwen als vrij inzetbaar: het saldo, andere posities en de precieze marginberekening bepalen de ruimte.
Voor retail-CFD-rekeningen waarop de maatregelen van toepassing zijn, gelden bescherming tegen een negatief saldo en een rekeningbrede margin-close-outregel. Ze voorkomen geen verlies van het geld dat voor CFD-handel op die rekening staat. De close-outbeoordeling kijkt naar het geheel van open CFD-posities en middelen in de betreffende rekening. Daardoor kan de aanbieder een positie beëindigen voordat jouw eigen stopniveau is geraakt. In de uitleg over CFD-marge en de CFD-regels voor Nederlandse klanten lees je hoe dit werkt.
Bij veel CFD's kun je long gaan als je een stijging verwacht, of short als je op een daling wilt inspelen. Bij een short-CFD hoef je als klant gewoonlijk geen onderliggende aandelen te lenen en weer terug te leveren. Bij een OTC-CFD is de broker de contractuele tegenpartij. Hoe deze onderneming zichzelf afdekt of aandelen leent, staat daarvan los. Niet elk instrument of account laat in iedere marktsituatie een shortpositie toe.
Met een short-CFD kun je een aandelenportefeuille tijdelijk proberen af te dekken. Een exacte tegenpositie is dat doorgaans niet. Denk aan € 50.000 in verschillende aandelen met daarnaast een nominale shortpositie van € 50.000 op een brede aandelenindex. Een daling van 7% in de aandelen betekent € 3.500 verlies; een daling van 5% in de index betekent ongeveer € 2.500 bruto winst op de CFD. Er resteert € 1.000 verschil, nog zonder spread, financiering, valuta- en dividendcorrecties. Als de index juist stijgt, kan de short-CFD verlies geven. Eenzelfde nominale omvang neemt het basisrisico niet weg.
Een CFD gebruiken om short te gaan neemt evenmin automatisch belasting of andere gevolgen van de aandelenpositie weg. De aparte vergelijking CFD's tegenover aandelen behandelt het verschil tussen echt bezit en een prijsverschilcontract.
Bij een hedge is de mogelijkheid om short te gaan slechts het begin. Kijk ook naar de correlatie tussen de index en je werkelijke portefeuille, de looptijd, het valutarisico en hoeveel aanvullende margin een tegenbeweging kan vragen. Een theoretisch passende hedge die wegens margintekort voortijdig wordt gesloten, vervult zijn beoogde functie niet.
Bij sommige CFD-aanbieders kun je de nominale positie relatief klein houden. Dat kan nuttig zijn wanneer een standaardcontract op een beurs te groot is voor je gewenste risico. Het woord ‘micro’ zegt daarvoor weinig. Kijk naar de werkelijke contractvermenigvuldiger en de kleinste orderstap. Deze waarden verschillen per aanbieder en instrument. Een ‘0,01 lot’ is dus niet overal hetzelfde als een ounce goud of een aandeel.
Bij wijze van rekensom nemen we een goud-CFD die volgens de contractspecificatie precies één troy ounce vertegenwoordigt. Bij een aangenomen koers van $ 2.500 per ounce is de nominale positie $ 2.500. Een koersbeweging van $ 25 per ounce geeft dan $ 25 bruto winst of verlies, exclusief kosten en euroconversie. Een contract dat tien ounces vertegenwoordigt, levert bij dezelfde beweging $ 250 verschil op. De contractgegevens bepalen de uitkomst, niet de benaming ‘micro-lot’.
Beursfutures op goud vragen overigens niet altijd om contracten van honderd ounces. CME kent naast de future op 100 ounces ook Micro Gold van tien ounces. Kleinschaliger handelen kan dus een eigenschap van een CFD zijn, maar het is geen exclusief CFD-voordeel. De verschillen met beursderivaten staan bij CFD's, opties en futures.
Een CFD-broker kan contracten op aandelen, valuta, indices, grondstoffen en andere markten aanbieden in dezelfde handelsomgeving. Je ziet open posities en margin dan op één plek. Welke markten echt beschikbaar zijn, wordt bepaald door de juridische aanbieder, het land waarin je woont, je rekeningvariant en de contractvoorwaarden. Eén scherm geeft je geen eigendom van al die onderliggende goederen.
Dat gemak heeft een keerzijde: het rekeningrisico hangt samen. Verliezen op een contract kunnen de rekeningwaarde aantasten die de broker bij de beoordeling van andere open CFD-posities gebruikt. Zo kunnen verliezen op een index-CFD ertoe leiden dat de broker vanwege de rekeningbrede margin-close-outregels ook andere CFD-posities sluit. Dat kan gebeuren terwijl die andere prijzen zelf nauwelijks bewegen. Verschillende markten bieden niet vanzelf spreiding. Een gedeelde orderinterface kan menselijke vergissingen niet volledig voorkomen. Kijk daarom per product naar de waardering, openingstijden, contractgrootte, valuta en marge.
Eén orderproces voor verschillende markten is handig, maar zegt niets over de prijs van de contracten. Je betaalt gewoonlijk via een bied-/laatspread; bij sommige contracten betaal je daarnaast commissie en kunnen overige heffingen of aanpassingen gelden. Een cash-CFD die na de dagelijkse financieringsgrens openstaat kan overnightfinanciering meebrengen. Bij contracten met een vastgestelde einddatum kunnen financiering en prijsverschillen bij contractwissels op een andere manier zijn verwerkt.
Een fictief voorbeeld maakt de optelsom duidelijk. Bij € 10.000 notionele blootstelling en een spread die in dit voorbeeld overeenkomt met 0,10% van die blootstelling, kost direct openen en weer sluiten via de andere kant van dezelfde quote ongeveer € 10, zolang die spread onveranderd blijft. Rekent de broker bovendien € 3 voor openen en € 3 voor sluiten, dan zijn de directe kosten circa € 16. Daar komen mogelijk nog financiering, slippage of wisselkoerskosten bij. De werkelijke tarieven hangen van product, moment en rekening af. De kleinste geadverteerde spread bewijst weinig over de totale prijs.
Sluit je een cash-CFD vóór de relevante financieringsgrens, dan kan onder bepaalde voorwaarden een overnightheffing achterwege blijven. Maar de spread, commissie en uitvoeringsprijs verdwijnen daardoor niet. De CFD is dus niet per definitie het voordeligste daytradinginstrument. Voor langere perioden horen ook financiering, dividendaanpassingen, mogelijk leentarief bij een shortpositie en FX-kosten in de berekening. Meer informatie vind je bij kosten van CFD's.
Sommige cash-CFD's hebben geen vaste einddatum. Dat betekent niet dat je de positie onbeperkt of kosteloos kunt laten doorlopen. Margin, financiering, handelsbeperkingen en brokerbesluiten kunnen ingrijpen. Andere CFD's volgen futures of hebben wel een specifieke looptijd. De aanbieder kan ze afhankelijk van het contract automatisch doorrollen, afwikkelen of opnieuw openen.
De nieuwe future waarnaar wordt doorgerold, kan een andere prijs hebben dan het vorige referentiecontract. Met een cashaanpassing kan de broker het technische prijsverschil proberen te verwerken. Zo'n aanpassing maakt de totale financiële uitkomst niet vanzelf neutraal. Kosten, tijdstip, basisverschillen, contractvoorwaarden en het gewone marktrisico blijven. De financiering van een doorlopende cash-CFD is ook iets anders dan het tijdswaardeverval van een optie.
Een aanbieder kan je order digitaal verwerken en zijn eigen marktrisico bij externe partijen afdekken. De woorden STP en ECN zeggen op zichzelf niet dat jouw CFD-order op een gereguleerde beurs wordt uitgevoerd, zonder belangentegenstelling plaatsvindt of altijd tegen exact dezelfde koers wordt gevuld die je op het scherm zag. Juridisch blijft het contract bij de genoemde CFD-aanbieder. Een market maker kan risico afdekken en een STP-broker kan jouw tegenpartij blijven. De verschillen komen uitgebreider aan bod bij het B-book-model en het ECN-brokermodel. Let daarom op de prijsbronnen, het orderuitvoeringsbeleid, de handelsregels bij volatiliteit en een concrete kostenverantwoording.
Bij een marktorder kan door een koerssprong of dunne liquiditeit een afwijkende uitvoeringsprijs ontstaan. Ook een gewone stop-loss garandeert geen bepaalde sluitprijs. De aparte uitleg stop-loss en take-profit beschrijft hoe die orders werken. Beweringen over millisecondenuitvoering of voortdurend diepe liquiditeit zijn zonder een actuele, toetsbare meting voor jouw account en instrumenten niet te onderbouwen.
Vraag vooral wat er met jouw order gebeurt wanneer de markt níét normaal handelt: blijft een quote beschikbaar, kan de spread verbreden, en tegen welke voorwaarden wordt een order na een gap uitgevoerd? De contractdocumenten en het executionbeleid geven hier meer houvast dan een marketinglabel.
Begin niet bij de CFD, maar bij het doel van je positie. Voor een korte, duidelijk begrensde koersblootstelling kan een kleine contractgrootte of shortmogelijkheid nuttig zijn. Dan moet de positie nog steeds passen binnen de totale kosten, je beschikbare rekeningmiddelen en het risico dat je gedwongen eerder wordt gesloten. Wie langdurig aandelen met stemrecht wil bezitten of marktpositie zonder dagelijkse CFD-financiering zoekt, kan een rechtstreeks effect of een ander product geschikter vinden. Vergelijk alternatieven met een gelijkwaardige looptijd, nominale omvang, valuta en kosten.
Via CFD-brokers vergelijken kun je aanbieders opzoeken. Ga er niet vanuit dat een instrument, spread of ordertype voor jouw Nederlandse retailrekening bestaat zonder actuele voorwaarden van de aanbieder.
Vier gegevens uit de contractspecificatie maken de keuze toetsbaar: de juridische CFD-tegenpartij, de nominale waarde per contracteenheid, de volledige kosten voor jouw houdduur en de regels voor margin en beëindiging. Ontbreekt een van die gegevens, dan is de genoemde ‘mogelijkheid’ nog geen onderbouwd voordeel voor jouw situatie. De uitleg ETP's als alternatief helpt bij een vergelijking zolang je de concrete ETP-structuur vaststelt: fonds, schuldpapier of een ander instrument. De marktrisico's van de CFD verdwijnen door deze mogelijkheden niet.