Op een financiële nieuwssite lees je dat een aandelenindex op 5.000 punten staat. Op het CFD-platform staat intussen een aankoopprijs van 5.004. Rekent de broker te veel, is zijn koers vertraagd of speelt er iets anders? Eén getal kan dat niet aantonen. De stand van een index, de theoretische waarde waarmee een aanbieder rekent en de prijs waarop je daadwerkelijk een CFD kunt kopen, zijn verschillende grootheden.
Begin met de vraag welke prijzen je precies naast elkaar zet. Bepaal eerst welk marktproduct je vergelijkt: de cashindex, een future, een cash-CFD of een CFD op een specifieke future. Kijk daarna naar de koersbron, het verschil tussen bied- en laatprijs en het moment waarop de koers verscheen. Pas als die onderdelen overeenkomen, kun je beoordelen of de aangeboden koers werkelijk afwijkt van de contractvoorwaarden.
Een aandelenindex is een berekende maatstaf. Het indexgetal kun je niet als één aandeel op de beurs kopen of verkopen. Via futures, beleggingsfondsen en andere instrumenten kunnen partijen wel blootstelling aan die index krijgen. Een CFD-aanbieder biedt op zijn beurt een prijs voor een overeenkomst tussen jou en de aanbieder, waarvan de waarde meebeweegt met een gekozen referentiemarkt.
Daarom staat de officiële indexstand niet altijd precies zo in het orderticket. Bij bepaalde index-CFD's speelt de onderliggende futuresmarkt een belangrijke rol in het prijsvoorstel. Door rente, verwachte dividenden en resterende looptijd kan de futureprijs verschillen van de cashindex. Een cash-index-CFD kan vervolgens een correctie bevatten om de cashreferentie te benaderen. De exacte prijsformule hangt af van markt en aanbieder.
In de Nederlandse productvoorwaarden beschrijft IG zowel een prijsopbouw uit indexfutures als aanpassingen voor een cash-CFD. Dat is een gedocumenteerd mechanisme bij deze aanbieder, maar geen bewijs van een gelijke formule bij alle brokers.
Op een bepaald moment zijn doorgaans minstens twee CFD-prijzen relevant: de biedprijs om te verkopen en de laatprijs om te kopen. Het verschil heet de spread. Toont de aanbieder ook een middenkoers, dan hoeft dat geen prijs te zijn waartegen je een order kunt uitvoeren.
Neem een volledig verzonnen index-CFD waarbij elk punt een euro winst of verlies vertegenwoordigt. De middenkoers is 5.000 en de spread twee punten.
| Getoond gegeven | Fictieve prijs | Betekenis |
|---|---|---|
| Middenprijs van de CFD | 5.000 | Referentie, niet een uitvoerbare koop- of verkoopprijs |
| Biedprijs | 4.999 | Verkoopprijs per indexpunt |
| Laatprijs | 5.001 | Aankoopprijs per indexpunt |
| Spread | 2 punten | Het verschil tussen de twee orderzijden |
Koop je één CFD voor 5.001 en kun je hem meteen op 4.999 sluiten, dan is het theoretische koersresultaat −€ 2, andere kosten niet meegerekend. De index is daardoor zelf niet met twee punten gedaald. Het gaat om de bied-laatfrictie van deze handel. Bij meer euro's per punt groeit ook het geldbedrag.
Een koersgrafiek kan gebaseerd zijn op bied, laat of midden. Weet je niet welke reeks de grafiek toont, vergelijk een getekende middenprijs dan niet zomaar met een verkoopprijs waartegen je echt kunt handelen.
Wanneer de beurzen voor de onderliggende aandelen gesloten zijn, verandert een aandelenindex niet op dezelfde manier. De indexfuture kan andere handelsuren hebben en soms nog wel verhandeld worden. Sommige CFD-aanbieders blijven prijzen tonen terwijl ook de betreffende future tijdelijk dicht is. Zij kunnen zich dan baseren op gerelateerde markten en beschikbare indicaties.
IG maakt dat onderscheid in de Nederlandse voorwaarden en de uitleg voor index-CFD's. Buiten de openingstijden van de onderliggende markt kan de spread groter worden. Een prijs die buiten die uren wordt getoond, kan later afwijken van de prijs bij de reguliere heropening. Op zichzelf is dat geen bewijs van een fout of koersmanipulatie, maar het vormt wel een ander uitvoeringsrisico.
Een ander rekenvoorbeeld maakt dat zichtbaar. Overdag is de middenkoers 5.000, met twee punten spread: 4.999/5.001. Na het sluiten van de aandelenbeurs bedraagt de nieuwe middenindicatie van de CFD-aanbieder op grond van nieuwe informatie 5.012. De spread is nu acht punten: 5.008/5.016. Wil je dan kopen, dan betaal je 5.016, terwijl de laatst gepubliceerde officiële indexstand nog 5.000 kan tonen.
Het verschil van zestien punten is geen brokerkostenpost van zestien punten. In dit voorbeeld komen twaalf punten van het verschil tussen de nieuwe middenindicatie en de oude indexstand; de andere vier punten vormen de afstand tussen midden en laat. De waarde van een echte positie hangt vervolgens af van de contractuele prijsmaatstaf en wat er bij de heropening plaatsvindt.
Een aanbieder kan een minimale, normale, typische of variabele spread publiceren. Dat zijn geen synoniemen. De minimumspread kan slechts onder gunstige liquiditeit voorkomen; de normale spread kan buiten de reguliere uren oplopen. Daarnaast kan commissie boven op de spread komen, afhankelijk van rekening en instrument.
Een getal in een advertentie zegt pas iets wanneer je weet voor welk instrument en tijdvenster het geldt. Controleer voor de exacte CFD de referentiemarkt, de contractwaarde per punt, openingstijden, betekenis van de spread en extra commissie of prijsaanpassingen. De algemene kostenberekening staat in De kosten van CFD's.
Bij een plotselinge koerssprong kan je uiteindelijke uitvoering ook verschillen van de quote die je vlak ervoor zag. Dat is een kwestie van slippage en orderuitvoering en niet slechts van indexstand tegenover CFD-middenprijs. De bestaande pagina stop-loss en take-profit bespreekt het mogelijke verloop van zo'n order.
Een bronverschil is soms eenvoudigweg een verschil in tijdstip. Stel dat een nieuwssite om 17.35 uur een laatste cashindexstand van 5.000 publiceert. Pas om 18.10 uur bekijk je een CFD-orderticket met een biedprijs van 5.008 en een laatprijs van 5.016. Elk van die drie koersen kan bij de eigen bron en het eigen tijdstip kloppen, maar je mag ze niet automatisch als gelijktijdige marktkoersen behandelen.
| Wat je bewaart | Waarom dat nodig is |
|---|---|
| Laatste indexstand inclusief tijd en tijdzone | Een eerdere slotstand is geen actuele verhandelbare quote |
| Naam en vervalmaand van de relevante future, inclusief tijd | Een andere looptijd heeft mogelijk een andere prijsgrondslag |
| Exact CFD-instrument en bied- en laatprijs op één moment | Hiermee bepaal je de aangeboden spread |
| Werkelijke ordergrootte en soort order | Bij grotere orders en snelle markten kan uitvoering afwijken |
| Orderbevestiging als je hebt gehandeld | Daarmee kun je de geboekte koers naast de contractregels leggen |
Dit is een diagnostische lijst, geen live vastlegging van de markt. Eén screenshot van een indexstand en een latere CFD-laatprijs volstaan niet om een groot prijsverschil te verdelen over kosten en een onjuiste quote. Daarvoor moeten bron en tijdsgegevens overeenkomen.
Lijkt een CFD-quote niet te kloppen, verzamel dan eerst de precieze instrumentnaam, contractvorm, richting (koop of verkoop), tijd en tijdzone, zichtbare bied- en laatprijs, gebruikte grafiekprijs en contractomvang. Leg dit naast de actuele voorwaarden van de aanbieder. Stel vast of de bron een cashindex of een future toont en of de waarnemingen gelijktijdig zijn.
Sla de eerdere beursindexstand, de relevante futuresquote en de eigen CFD-bied- en laatkoersen afzonderlijk op. Daarmee verklein je de kans dat een verschil in markttype of tijd een onjuiste brokerquote wordt genoemd. Als de aanbieder zijn eigen contractregels niet lijkt te volgen, kun je met de gegevens om een specifieke verklaring voor de uitvoering vragen.
De pagina CFD's op indices verklaart de productcategorie. Hier draait het juist om het ontleden van een ogenschijnlijk afwijkende quote. Het onderscheid is: de beursindex is een maatstaf, de CFD-quote is de prijs van een contract. Door de hefboom kan dat contract je blootstellen aan forse koersbewegingen; een smalle spread maakt die blootstelling niet veilig.
Alle prijzen en contractgroottes zijn verzonnen rekenvoorbeelden. Aanbieders gebruiken eigen voorwaarden en spreads; controleer de actuele specificatie voordat je conclusies trekt.